كۆكردنه‌وه‌ی ئاوی باران له‌ هه‌رێمی كورستان

له‌ كاتێكدا قه‌یرانی كه‌م ئاوی هه‌رێمی كورستانی روبه‌رووی ته‌نگه‌ژه‌یه‌كی گه‌وره‌ كردوته‌وه‌ به‌ڵام تاكو ئێستا هیچ پرۆژه‌یه‌كی كاریگه‌ر له‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ "كۆكردنه‌وه‌ی ئاو" له‌ پێوه‌ری گه‌وره‌دا جێ به‌ جێ نه‌كراوه‌ (سلیمان، 2000). له‌ درێژه‌دا سلیمان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات كه‌ كشتوكاڵ به‌ شێوازی دێمه‌كاری به‌ رێژه‌یه‌كی به‌رچاو كاریگه‌ری وه‌رده‌گرێت له‌ بڕی باران و شێوه‌ی دابه‌شبونی و هه‌روه‌ها ئاوی رێكرده‌ و بڕی ڕاماڵانی خاك له‌ وه‌رزی به‌هار ـ له‌ دۆخێكدا كه‌ توندی باران زیاتر بێت له‌ توانستی ئاوتێچونی خاك.
له‌م دوایانه‌دا ژماره‌یه‌ك به‌نداوی خاكی له‌ هه‌رێمه‌كه‌ دروست كراون وه‌ك به‌نداوی دهۆك له‌ نزیك شاری دهۆك و به‌نداوی چه‌قچه‌ق له‌ سلێمانی. هه‌روه‌ها ژماره‌یه‌ك پنگاوی خاكی (Earthen pond) له‌ شارۆچكه‌ی زاویته‌ له‌ بیست كیلۆمه‌تری دهۆك دروست كراون كه‌ درێژیان 60 و به‌رزیان 3 مه‌تره‌. به‌ پێی ڕاپۆرتی فه‌رمانگه‌ی كشتوكاڵی دهۆك (1997) ژماره‌یه‌ك پنگاوی خاكی له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنوری پارێزگای دهۆك بۆ ئاودێری باغچه‌ی بچوك له‌ كاتی وه‌رزی هاویندا ئاماده‌ كراون.

سلێمان (2000) له‌ ئه‌نجامی ژماره‌یه‌ك تاقیكاری كێڵگه‌یی‎دا بۆ به‌راوردكردنی بڕی ئاوی رێكرده‌ له‌ پارێزگای دهۆك به‌م ئاكامه‌ گه‌یشت كه‌ نه‌وتی خاو و كه‌رسته‌ی كیمیایی زیاترین كاریگه‌ریان ده‌بێت له‌ سه‌ر بڕی ئاوی رێكرده‌.

یحیی (2000) ئامۆژگاری ئه‌وه‌ ده‌دات كه‌ به‌كارهێنانی خوێی خواردن (كلۆرایدی سۆدیۆم) ده‌توانێت بژارێكی باش بێت بۆ پێشگرتن له‌ دزه‌كردنی ئاو له‌ پنگاوی خاكی ـ به‌ شانه‌ی و‌رد. له‌ لایه‌كی تره‌وه‌، فتاح (2004) له‌ كاره‌كانیدا ده‌رباره‌ی پێشگرتن له‌ دزه‌كردنی ئاو به‌م ئاكامه‌ گه‌یشت كه‌ له‌ ریزبه‌ندی خواره‌وه‌دا نمایش كراوه‌:
كاربۆناتی سۆدیۆم < كوتانه‌وه‌ < په‌ینی ئاژه‌ل < كۆنترۆل
(Na2CO3 > compaction > cattle manure > control)